Dwie Katarzyny Ci sami rodzice – ciekawy przypadek genologiczny.

Dwie Katarzyny Deska

Jak jedno internetowe znalezisko doprowadziło do niezwykłego odkrycia genealogicznego

Genealogia potrafi zaskoczyć w najmniej oczekiwanym momencie. Nie zawsze przełomowe odkrycia rodzą się podczas wielogodzinnego przeglądania starych ksiąg. Czasem ich początkiem jest zwykłe wyszukiwanie w internetowej bazie danych.

Tak właśnie było tym razem. Jedno nazwisko zauważone w indeksie metrykalnym zapoczątkowało niewielkie genealogiczne śledztwo, które ostatecznie pozwoliło odkryć nieznaną wcześniej osobę w historii rodziny.

Pierwsze znalezisko w bazie danych

Przeglądając indeksy metryk z parafii Targowa Górka, natrafiłem na zapis dotyczący Katarzyny Deski, córki Michała Deski i Agnieszki ze Szczęśniaków, urodzonej w 1855 roku.

Nie było w tym nic niezwykłego. Był to kolejny odnaleziony wpis dotyczący rodziny, którą od pewnego czasu systematycznie badam.

Po chwili zauważyłem jednak coś, co natychmiast zwróciło moją uwagę.

Druga Katarzyna Deska

W tej samej bazie danych znajdował się jeszcze jeden wpis dotyczący Katarzyny Deski.

Różnił się tylko rok urodzenia. Pierwsza Katarzyna została ochrzczona w 1850 roku, natomiast druga w 1855 roku.

Na pierwszy rzut oka można byłoby uznać, że jest to pomyłka osoby indeksującej dokumenty, zdublowany wpis albo zwykły błąd w internetowej bazie danych.

Każdy genealog wie, że podobne sytuacje zdarzają się w opracowaniach dostępnych w sieci. Dlatego nigdy nie warto wyciągać pochopnych wniosków wyłącznie na podstawie indeksu.

Weryfikacja oryginalnych metryk

Postanowiłem więc dotrzeć do oryginalnych metryk.

Po odnalezieniu obu aktów okazało się, że każdy z nich rzeczywiście istnieje i został wpisany do księgi w innym roku. Nie były to dwa indeksy tego samego dokumentu, lecz dwa odrębne akty chrztu.

Dla pewności zestawiłem najważniejsze informacje znajdujące się w obu zapisach.

Porównanie obu aktów chrztu

Po zestawieniu obu dokumentów coraz trudniej było uznać, że mamy do czynienia z przypadkową zbieżnością.

Rodzice nosili dokładnie te same imiona i nazwiska, ojciec w obu dokumentach został określony jako agricola, a obie dziewczynki otrzymały imię Catharina.

Najbardziej prawdopodobne wydawało się więc, że oba akty dotyczą dzieci tego samego małżeństwa.

Dlaczego rodzice nadali dwóm córkom to samo imię?

Odpowiedź może kryć się w realiach XIX wieku.

W tamtym okresie śmiertelność niemowląt i małych dzieci była bardzo wysoka. Jednym z powszechnie spotykanych zwyczajów było ponowne nadawanie imienia zmarłego dziecka kolejnemu synowi lub córce tej samej płci.

Dzisiaj może wydawać się to niezwykłe, jednak dla naszych przodków było czymś naturalnym. Imię nie zawsze było traktowane wyłącznie jako indywidualne oznaczenie dziecka. Mogło upamiętniać bliską osobę, świętego patrona albo zmarłe wcześniej rodzeństwo.

Czy właśnie z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w rodzinie Desków?

Dwa akty chrztu stanowiły bardzo silną przesłankę, ale nie były jeszcze ostatecznym dowodem. Brakowało jednego dokumentu.

Poszukiwanie aktu zgonu pierwszej Katarzyny

Kolejnym etapem badań było przeszukanie księgi zgonów parafii Targowa Górka z lat 1850–1855.

Poszukiwany dokument powinien dotyczyć Katarzyny Deski, córki Michała Deski i Agnieszki ze Szczęśniaków, urodzonej 20 października 1850 roku.

Odnalezienie takiego aktu pozwoliłoby potwierdzić, że pierwsza Katarzyna zmarła przed narodzinami jej młodszej siostry w 1855 roku.

Rozwiązanie genealogicznej zagadki

Odnaleziony akt zgonu potwierdził wcześniejsze przypuszczenia. Po śmierci pierwszej córki Michał Deska i Agnieszka ze Szczęśniaków nadali imię Katarzyna kolejnej dziewczynce, urodzonej pięć lat później.

Dzięki temu w naszym drzewie genealogicznym pojawiła się kolejna osoba, o której istnieniu wcześniej nie wiedzieliśmy.

Była nią Katarzyna Deska, urodzona 20 października 1850 roku w Pierzchnie i zmarła dokładnie rok później, 20 października 1851 roku.

Na pamiątkę odnalezienia jej historii przygotowałem symboliczną klepsydrę upamiętniającą Katarzynę Lesińską z domu Deska. To niewielki hołd dla dziecka, którego życie trwało zaledwie rok, ale dzięki zachowanym dokumentom archiwalnym pamięć o nim przetrwała do naszych czasów.